اشخاص وابسته در استاندارد حسابرسی شماره ۱۲

,

مقدمه ای بر اشخاص وابسته در استاندارد حسابرسی شماره ۱۲

در بحث امور مالیاتی و حسابداری، بارها لفظ اشخاص وابسته به میان می‌آید و از شما و حسابرسان می‌خواهند اشخاص وابسته را در صورت‌های مالی افشا کنید. اهمیت تشخیص اشخاص وابسته و بیان صحیح صورت‌های مالی آن‌ها بسیار بالاست، زیرا بسیاری از معاملات تجاری در سازمان‌ها و واحدهای تجاری با اشخاص وابسته انجام می‌شود. تیم محک برای آشنایی شما با بیان مفهوم اشخاص وابسته در استاندارد حسابرسی شماره ۱۲ در این مقاله آن را توضیح داده و کاربرد آن در صورت‌های مالی را بیان کرده است.

bold picture

 

اشخاص وابسته چه کسانی هستند

طبق استاندارد حسابرسی شماره ۱۲ اشخاص وابسته شامل موارد زیر است:

الف) کلیه اشخاص حقوقی و حقیقی به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم از طرف واسطه‌ها بتوانند واحدهای تجاری را کنترل کنند یا اینکه از طرف واحدهای تجاری کنترل داشته باشد. همچنین این کنترل به معنای نفوذ در واحدهای تجاری هم هست.

ب) واحد تجاری وابسته آن واحد تجاری باشد.

ج) مشارکت خاص آن اشخاص درواحد تجاری وجود داشته باشد.

د) از مدیران اصلی واحد تجاری  یا فرعی واحد تجاری باشد.

ه) خویشاوند نزدیک اشخاص اشاره ‌شده در بند الف یا د باشد.

و) توسط اشخاص اشاره‌ شده دربندهای ” د“ یا ” ه “ کنترل می‌شود و یا تحت کنترل مشترک یا نفوذ فراوان آنان باشد  و یا اینکه سهم فراوان ای از حق رأی آن به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم در شرکت را  در اختیار ایشان باشد.

ز) بازنشستگان واحد تجاری و یا بازنشستگان خاص کارکنان اشخاص وابسته به و واحدهای تجاری باشند.

 

علل معامله با اشخاص وابسته

 

واحدهای تجاری به‌منظور سهولت و اطمینان بخشی بسیاری  از مشارکت‌ها و یا معاملات خود را با اشخاص وابسته از واحدهای تجاری   خود انجام می‌دهند. رابطه با اشخاص وابسته می‌تواند در بسیاری از مواقع بر وضعیت مالی،  عملکرد مالی و انعطاف‌پذیری مالی واحدهای تجاری تأثیر مثبت‌تر در مقایسه با معامله با سایر شرکت‌ها  داشته باشد. برای مثال، در بسیاری از مواقع ، واحد تجاری با داشتن، کنترل مشترک یا نفوذ فراوان می‌تواند بر سیاست‌های مالی و عملیاتی واحدهای دیگر تأثیر بگذارد ولی مورد رایج‌تر انجام معامله باقیمت بهتر و یا مالیات کمتر است.

همچنین  وجود رابطه با اشخاص وابسته سبب گردد، که به دلیل  نفوذ قابل‌ملاحظه طرف دیگر ، از پرداختن به اموری که ممکن است در دراز مدت سوددهی بالایی نداشته باشد دوری کنند.

ماهیت روابط و معاملات با اشخاص وابسته

به دلیل اینکه بسیاری از معاملات با اشخاص وابسته در عملیات عادی خود واحد تجاری انجام می شود، امکان تحریف این اشخاص و بروز خطا در افشای ماهیت آن‌ها در صورت‌های مالی بالاست.به عنوان مثال نمونه هایی از تحریف شامل موارد زیر است:

 

  • عملیات با اشخاص وابسته به دلیل مفید و موثر بودن برای واحد تجاری ممکن است در حوزه گسترده و پیچیده از ساختارها و روابط صورت گیرد، و این امر خود موجب افزایش پیچیدگی در معاملات با اشخاص وابسته شود.
  • سیستم‌های اطلاعاتی حسابرسی ممکن است در تشخیص صحت معاملات و مانده حسابهای بین واحد تجاری و اشخاص وابسته آن دچار اشتباه شوند و یا اثربخش نباشد.
  • معاملات با اشخاص وابسته ممکن است تحت شرایط عادی بازار انجام نشود، برای مثال، برخی از معاملات با اشخاص وابسته ممکن است بدون دریافت هیچ وجهی صورت گیرد و بعدها پرداخت شود.

 

در ادامه نمونه‌هایی از معاملاتی را که در صورت انجام آن با اشخاص وابسته باید افشا گردد:

 

الف)  خرید یا فروش کالا

ب) خرید یا فروش دارایی‌های غیرجاری

ج)  خرید یا فروش دارایی‌های غیرجاری

د)  اجاره ها

ه) انتقال پروژه های تحقیق و توسعه

و) انتقالات ناشی از قرارداد حق امتیاز

ز) تأمین منابع مالی اعم از کوتاه مدت و بلند مدت

ح) تأمین تضمین ها و وثیقه‌ها

ط) تسویه بدهی‌ها از طرف واحد تجاری یا توسط واحد تجاری از طرف شخص دیگر

 

استاندارد ۱۲ حسابرسی ایران

استاندارد ۱۲ حسابرسی ایران که استاندارد افشای اطلاعات اشخاص وابسته را بیان می‌کند. هدف این استاندارد، اطمینان یافتن از ارائه اطلاعات لازم در صورت‌های مالی برای جلب نظر استفاده‌کنندگان به‌ منظور تعیین وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف‌پذیری مالی واحد تجاری است که ممکن است تحت تأثیر وجود اشخاص وابسته و معاملات با اهمیت با آن‌ها قرارگرفته باشد. طبق استاندارد شماره ۱۲ حسابداری، در هنگام انجام معاملات بین اشخاص وابسته، حسابرس برای درک اثرات معاملات بر اشخاص وابسته در صورت مالی واحد تجاری، باید ماهیت این رابطه را همراه با اطلاعاتی درباره معاملاتی مانده‌حساب‌های بین آن‌ها افشا کند.

این افشا باید شامل موارد زیر باشد:

الف) مبلغ معاملات و مبالغ پرداختنی به اشخاص وابسته و مبالغ دریافتنی از آنان به تفکیک طبقات مشخص.
ب) مانده‌حساب‌ها در معامله، نحوه تسویه و نرخ سود تضمین‌شده.
ج) جزئیات مطالباتی که مشکوک‌الوصول و مربوط به مانده‌حساب‌ها هستند.
د) هزینه مطالبات سوخت شده و مشکوک‌الوصول که طی انجام معاملات با اشخاص وابسته صورت می‌گیرد.

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *